Meczety w Stambule

Każdy kto odwiedził Stambuł słyszał o największych i najpopularniejszych meczetach w mieście. Jednak to tylko namiastka dorobku dawnego Konstantynopola. Obecnie w Stambule jest blisko 3 tys. meczetów, wiele wartych odwiedzenia.

Meczet Atik Valide

Adres: Dr Fahri Atabey Caddesi / Valide Imaret Sokak

24716651962_1142d53841_z
fot. Güldem Üstün https://flic.kr/p/DE8ivL CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Atik Valide, podobnie jak inne meczety w Stambule, został zaprojektowany przez Mimara Sinana. Powstał na najwyższym wzgórzu w dystrykcie Üsküdar w 1583 roku. Meczet Królowej Matki to okazały i rozbudowany kompleks.
Meczet Atik Valide powstał na rozkaz sułtana Murata III na cześć jego ukochanej matki- Sultan Nurbanu, żony Selima II (Kandınlar Sultanatı). Życie matki sułtana nie należało do najłatwiejszych. Została porwana w wieku 12 lat i po czasie trafiła do Topkapi. Została nałożnicą księcia Selima, a z czasem stała się ulubienicą i mądrym graczem w ottomańskiej polityce. Jej działania przyczyniły się do zwiększenia znaczenia kobiet w podejmowaniu decyzji przez sułtanów i ich synów.

Meczet Yavuz Sultan Selim

 

adres: Yavuz Selim Caddesi, Çarşamba
dojazd: autobus 90 z Eminönü
Zwiedzanie w godzinach: 9:00 -17:00

Meczet dedykowany ojcu Sulejmana Wspaniałego, Selimowi I, znanemu jako ‚Ponury’. Zasłynął zabiwszy dwóch swoich braci, sześciu bratanków i trzech synów. Mimo to stambulczycy uwielbiają meczet Yavuz Sultan Selim. Głównie ze względu na jego niezwykłe położenie na piątym wzgórzu Starego Miasta, skąd roztacza się przepiękna panorama na Złoty Róg. Taras obok meczetu to także doskonałe miejsce na relaks i piknik. Grób Selima I znajduje się w ogrodzie, tuż za meczetem. Obiekt powstał w fascynującej dzielnicy Çarşamba, w jednej z najbardziej konserwatywnych enklaw, gdzie kobiety ubrane są w czarne czadory, natomiast mężczyźni chodzą w długich brodach i tradycyjnych strojach. Mieszkańcy często spieszą na modlitwy do Meczetu İsmail Ağa.
Meczet Selima I powstał w latach 1522 – 29. To bardzo prosta budowla z eleganckim designem. Charakterystycznym elementem są zdobienia perłową intarsją (dekoracyjny ornament wykonany z masy perłowej) i malowanymi drewnianymi detalami.

13814409074_78b8027846_z
Meczet Yavuz Sultan Selim fot. Dan Merino https://flic.kr/p/n3JswN CC BY-ND 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.0/

Meczet Rüstem Paşa

 

Adres: Hasırcılar Caddesi, Rüstem Paşa
Dojazd: Tramwaj:Eminönü / Metro:Haliç

Meczet Rüstem Paşa fot. John Lord https://flic.kr/p/3AXNZH CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/
Rüstem Paşa Camii fot. John Lord https://flic.kr/p/3AXNZH CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Meczet został zaprojektowany przez Sinana i zbudowany w 1560 roku. Rustem Pasza był zięciem i Wielkim Wezyrem Sulejmana Wspaniałego. Budowla jest przykładem wspaniałej ottomańskiej architektury. Uważana za prototyp największego dzieła architekta Sinana, Meczetu Selimiye w Edirne.
Meczet znajduje się w znanej i ruchliwej dzielnicy handlowej Tahtakale. Łatwo go przeoczyć, gdyż trzeba się dostać na schody prowadzące do budynku. Wejście znajduje się przy Hasırcılar Caddesi i od strony małej uliczki skręcającej w prawą stronę od Hasırcılar Caddesi w kierunku Złotego Rogu.
Wielki Wezyr służył Sułtance Hürrem, prawowitej żonie sułtana Sulejmana. Wraz z nią doprowadzili do śmierci syna sułtana, księcia Mustafy. W wyniku intrygi Sulejman wydał wyrok śmierci na swojego pierworodnego.
Wnętrze zdobione jest ręcznie zdobionym płytkami, posiada piękną kopułę wspartą na czterech filarach zdobionych kafelkami. Przy meczecie jest również taras i ganek z kolumnadą. Na wstępie można zwrócić uwagę na panele płytek z Iznik osadzonych w fasadzie budynku. Wyroby wykonane w Iznik były bardzo pożądanym towarem w tamtych czasach, przez co niezwykle kosztownym. Zdobienia okazałego Meczetu Rüstema Paszy miały być oznaką jego bogactwa i wpływów.

 

Nowy Meczet a pozostałe meczety w Stambule

 

Adres: Yenicamii Meydanı Sokak, Eminönü
Tramwaj: Eminönü

Wyłącznie w Stambule 400-letni meczet można nazwać ‚nowym’. Budowę rozpoczęto w 1597 roku. Meczet powstał już po złotym wieku architektury osmańskiej. W konsekwencji czego płytki,  pochodzące z końca XVII wieku, zdobiące budowlę są produktami nieco gorszej jakości. Widać różnicę w porównaniu do znakomitych przykładów płytek znajdujących się w pobliskim Meczecie Rüstema Paszy. Pięknie zdobione płytki pochodzą z najlepszego okresu wyrobów warsztatu Iznik.
Nowy Meczet jest zamknięty dla zwiedzających w piątki, między 7 rano a 14 po południu. Po drugiej stronie ulicy, naprzeciwko Nowego Meczetu znajduje się grób matki sułtana – Valide Sultan Turhan Hadice. Za jej wstawiennictwem ukończono budowę meczetu. Obok jej grobowca znajdują się tam także nagrobki kilku sułtanów, również jej syna Mehmeta IV oraz wielu księżniczek i książąt.

2682243904_e812bfb4b3_z
Yeni Camii fot. reibai https://flic.kr/p/562cEy CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Meczet Fatih

 

Adres: Fevzi Paşa Caddesi, Fatih
Dojazd: autobus: 31E, 32, 336E, 36KE & 38E z Eminönü, 87 z Taksim

Meczet Fatih był pierwszym sułtańskim meczetem zbudowanym po podboju Konstantynopola w czasach Wielkiego Imperium. Mehmet Zdobywca wybrał miejsce na budowlę na wzgórzu miasta na ruinach kościoła Apostołów, miejsca pochówku Konstantyna i innych bizantyjskich władców. Uważa się, że kolumny budowli oryginalnie używane były w kościele Apostołów. Grób Mehmeta także znajduje się na terenie Meczetu. Oryginalny külliye (kompleks) został ukończony w 1470 roku. Na jego ogromnej powierzchni znajdowało się 15 zakładów dobroczynnych: medresy (islamskie szkoły wyższe), miejsca noclegowe dla podróżnych i caravanserai (domy zajezdne) oraz tabhane, czyli zajazd dla podróżujących derwiszy umieszczone w południowo-wschodniej części meczetu . Wiele z tych miejsc zachowało się do dnia dzisiejszego. Niestety meczet, który możemy obecnie podziwiać to nie oryginalna budowla Mehmeta. 300-letni meczet Fatih został zniszczony przez trzęsienie ziemi w 1766 roku. Obecna budowla w barokowym stylu została zbudowana w latach 1767-1771. Frontowy dziedziniec jest ulubionym miejscem lokalnych mieszkańców. W każdą środę tuż za północnymi murami meczetu odbywa się bazar Çarşamba Pazarı.

15522659789_02227e97f4_z
Meczet Fatih fot. Brian Jeffrey Beggerly https://flic.kr/p/pDFFXk CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Meczet Sułtanki Mihrimah

Adres: Paşa Limanı Caddesi
Dojazd: prom w kierunku Üsküdar

Meczet został specjalnie zaprojektowany przez Mimara Sinana i zbudowany na skarpie w latach 1547-48 na cześć najukochańszej córki sułtana, Sulejmana Wspaniałego. Meczet Sułtanki Mihrimah ze względu na swoje położenie potocznie nazywany jest Iskele Camii, Meczetem przy Przystani. Na dziedzińcu znajduje się piękna fontanna, a nawoływanie muezina wyróżnia się spośród pozostałych. Najpiękniej brzmi koło południa. Dlatego będąc w dzielnicy Üsküdar w połowie dnia warto wybrać się w okolice meczetu i posłuchać ‚najlepszego głosu w mieście’.

Meczety w Stambule to unikatowa atrakcja do odwiedzenia, szczególnie dla przyjezdnych spoza arabskiej części świata 🙂

Linie lotnicze oferują promocje na tanie loty do Stambułu, warto więc sprawdzać dostępne bilety i zaplanować wyjazd.